نقباء مىآيد . « 1 » خداى سبحان براى مؤمنين از اين امت داستانى كه بر بنى اسرائيل گذشت مىسرايد ، كه چگونه برايشان احكام دينى تشريع كرد ، و با اخذ ميثاق امر آنان را تثبيت نمود ، و نقباء برايشان برگزيد ، و بيان خود را به آنان ابلاغ فرموده حجت را بر آنان تمام كرد ، ولى آنها در عوض به جاى آنكه شكر او را بگذارند ميثاقش را نقض كردند ، و خداى تعالى هم به كيفر اين رفتارشان ايشان را لعنت كرد و دلهايشان را دچار قساوت نمود ، . . . و فرمود : * ( « وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّه مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ » ) * و اين مطلبى است كه در سوره بقره و سوره هاى ديگر تكرار كرده ، * ( « وَبَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيباً » ) * كه على الظاهر منظور از اين دوازده نقيب دوازده رئيس است ، كه هر يك بر يكى از اسباط دوازده گانه بنى اسرائيل رياست داشتند ، و به منزله والى بر آنان بودند ، كارهاى آنان را فيصله مىدادند ، و نسبتى كه اين دوازده نقيب به دوازده تيره بنى اسرائيل داشتند نظير نسبتى بوده كه اولى الامر به افراد اين امت دارند ، در حقيقت مرجع مردم در امور دين و دنياى آنان بودند ، چيزى كه هست خود آنان وحيى از آسمان نمىگرفتند و شريعتى را تشريع نمىكردند ، و كار وحى و تشريع شرايع تنها به عهده موسى بود * ( « وَقالَ اللَّه إِنِّي مَعَكُمْ » ) * و خداى تعالى به ايشان فرمود : كه من با شمايم ، در اين جمله به بنى اسرائيل اعلام مىدارد در صورتى كه او را اطاعت كنند او ايشان را يارى مىكند ، و گرنه بى ياورشان مىگذارد ، و به همين جهت هر دو امر را خاطرنشان كرده و فرمود : * ( « لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكاةَ وَآمَنْتُمْ بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ » ) * ، كه تعزير همان نصرت است ، البته نصرت توأم با تعظيم ، و مراد از كلمه « رسلى » پيغمبرانى است كه بعد از موسى براى آنان مبعوث مىكند ، كه شريعتى نو و دعوتى على حده دارند ، مانند عيسى بن مريم ( ع ) و رسول اسلام محمد ( ص ) ، و ساير رسولانى كه بين اين دو بزرگوار بودند ، ولى شريعتى نياوردند * ( « وَأَقْرَضْتُمُ اللَّه قَرْضاً حَسَناً » ) * منظور از اين قرض دادن به خدا صدقه هاى مستحبى است نه زكات واجب * ( « لأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَلأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ » ) * برگشت اين جمله به وعده جميلى است كه خداى تعالى به بنى اسرائيل داده ، به شرطى كه نماز به پا دارند ، و زكات واجب دهند ، و به رسولان او ايمان آورده ، هم يارى و هم تعظيمشان كنند و صدقه مستحبى بدهند ، كه در اين صورت گناهانشان را محو نموده داخل در جناتشان مىكند كه از زير آنها نهرها روان است ، آن گاه در تهديد كسانى

--> ( 1 ) مفردات راغب ص 503 .